جسدی که هنوز روی زمین مانده

ریچارد نلسون فرای کیست و چه کرده؟

استاد دانشگاه هاروارد. آدمی که بالای شش دهه دربارة تاریخ فرهنگی ایران، آسیای میانه و خاور نزدیک تحقیق کرده و آموزش داده. آثار او تلفیقیست از مطالعات دربارة ایرانیان و تاریخ ایران و فرهنگ وابسته به آن که بر اساس منابع و مستنداتی به زبان های زنده و غیر زندة موجود در تاریخ ایران، از اوستایی و پارسی کهن و سغدی گرفته تا زبان های موجود امروز ایران انجام شده. او میان ما ایرانیان و دیگر مردمانی که فرهنگ ایرانی را به ارث برده اند و اکنون به دلیل تغییر نقشه های سیاسی ساکن دیگر کشورها محسوب می شوند سال ها زندگی کرده.

استاد دهخدا در لغتنامه اش به او لقب «ایران دوست» را داده. او برای پنج دهه مدیر موسسه آسیا و جانشین پروفسور آرتور پوپ در شیراز بوده. او در آلمان و دیگر کشورهای اروپایی، در افغانستان، در تاجیکستان، و در دیگر کشورهای خاورمیانه و آسیای میانه در مورد ایران و فرهنگ گذشتة ایران تدریس کرده و پروژه های تحقیقاتی را رهبری کرده. به زبان های پارسی، پشتو، ازبک، ترکی، عربی، آلمانی، فرانسوی مسلط بوده. او در سال های گذشته در دانشگاه های تهران و اصفهان سخنران بوده و دانشجویان بسیاری از نزدیک با او دیدار داشته اند. او از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ عضو افتخاری سازمان پرشن گلف آنلاین بود و همواره با ارسال نامه به تحریف کنندگان از نام خلیج پارس اعتراض کرده.

 

این آقا در آلاباما و در خانواده ای سوئدی تبار به دنیا آمد. در نوجوانی با مطالعه داستان های تاریخی به شرق و تاریخ آن علاقه مند شد. او پس از گذراندن دوره‌های چین‌شناسی و باستان‌شناسی چین و ژاپن، از یک ایرانی تاجر فرش پارسی آموخت. در سال 1946 دکترای تاریخ و زبان شناسی تطبیقیش را از دانشگاه هاروارد با رسالة « تاریخ بخارای نرشخی» دریافت کرد. در سال 1948 به استادی هاروارد رسید و بعدتر استاد کرسی تدریس مطالعات ایرانی موسوم به آقاخان شد. دارای همسری ایرانی-آشوری بود و فرزندانش به خاطر علاقه به ایران، دین خود را به زرتشتی تغییر داده بودند. او مرکز مطالعات خاورمیانه (CMES) را در هاروارد بنیان گذاشت. کتاب ها و مقالات او دربارة تاریخ و فرهنگ ایران مرجع بسیاری از مطالعات انجام شده در سطح جهان در این زمینه بوده. ( یعنی دنیای باستانی که یک عده ای از ما به غلط مدام به آن فخر خارج از حد می فروشیم توسط این آدم محترم و امثال او به دنیا و به خود ما معرفی شده ).

او روز پنجشنبه هفتم فروردین 1393در سن ۹۴ سالگی در شهر بوستون درگذشت. از کتاب های تالیفی او می توان به ایران (1953) ، ایران کهن (1968) ، میراث ایران کهن (1963) ، دوران طلایی ایران کهن (1975) ، تاریخ ایران باستان (1984) ، میراث آسیای میانه (1996) ، ایران بزرگ ( شرح حال ـ 2005 ) و تاریخ بخارا (2007) اشاره کرد.

 

ما با او چه کردیم؟

ریچارد فرای در ۹۱ سالگی و در مرداد ۱۳۸۹ (ژوئیه ۲۰۱۰) از طرف محمود احمدی‌نژاد قول خانه‌ای تاریخی در اصفهان را برای زندگی تا پایان عمرش دریافت کرد. وعده ای که مثل دیگر وعده های ا.ن هرگز به مرحله عمل نرسید و آن ساختمان برای تبدیل به هتل سنتی از طرف دولت به شخص دیگری فروخته شد.

ریچارد فرای در وصیتش خواسته بود بعد از مرگ در اصفهان و در کنار رودخانه زاینده رود نزدیک آرامگاه دیگر شرق شناس امریکایی پروفسور آرتور پوپ به خاک سپرده شود. و وصیت این آدم تا الان که شانزده روز از مرگش گذشته هنوز عملی نشده و جسد او کماکان در در سردخانه‌ای در بوستون بلاتکلیف باقی مانده و یک عده ای هم او را زباله و جاسوس و سارق فرهنگی می خوانند و بر ضدش تجمع می کنند. و این میان دولت تاجیکستان اظهار کرده اگر ایران مایل نیست، این کشور با کمال میل مفتخر است که خاکش مدفن او باشد.

 

منابع:

سایت ریچارد فرای

بهار نیوز

ویکیپدیا

و یکسری سایت ضالة دیگر

 

پ.ن : یکنفر این حاج ابراهیم حاتمی کیا را از برق بکشد و به ایشان حالی کند که به جای درجا زدن سینمایی در یکسری آرمان های خیالی کلیشه ای و توهم پرچمداری دیگرانی مثل مرتضی آوینی که دیگر در قید حیات نیستند، و در ضمن حمله به دیگرانی مثل اصغر فرهادی و کمال تبریزی که حداقل یک عدد فیلم غیر تقلیدی و بفروش در کارنامه دارند، برود کمی آب قند بخورد تا به مغزش خونرسانی شود. ظهر جمعه مان را در شبکه چهار زهرمار کرد این دوپای مدرن!

***

/ 1 نظر / 24 بازدید
محسن

و شب جمعه ی مان را آن ... .حمیدرضا ابک در فیس بوک توصیف کاملی کرده : «دقت كردم ديدم تلويزيون شنبه شبها برنامه موعظه هاي حكمت آميز نداره كه خب حيفه. به نظرم بايد برنامه "گلشن معنا" رو بسازن مريلا زارعي بياد هر شنبه دوساعت درباره وجدان، احساس مسئوليت، خداي منان، مقام مامان، چ، الگوبرداري، كي اشكاتو پاك مي كنه، جايگاه هنرمندان مومن، شيار، چاله، سولاخ، جوانان چرا... سرعت ذرات بنيادي، مردم، دغدغه، عبادت به جز خدمت خلق نيست، نقد سازنده، راستشو بگو كجا رفته بودي، نقد سازنده، آرمان، دلشكستگي، آويني كه بود، كس نخارد پشت من و جهاني شدن در عصر آنارشيسم انساني حرف بزنه تا ما گريبان چاك كنيم و بريم دم جام جم صيحه بزنيم. حرفاي امشبش تو "هفت" انقدر تاثيرگذار بود كه ياد استاد الهي قمشه اي افتادم و با اشك، سيم تلويزيون رو كلا كشيدم بلكه آدم شم.»